Kultura i Tradycja

Chiński Nowy Rok pod znakiem Świni,

czyli nadchodzi czas obfitości!

Całkiem niedawno obchodziliśmy Nowy Rok, tymczasem w Chinach trwają intensywne przygotowania do zbliżającego się Chińskiego Nowego Roku, który rozpoczyna się dziś, 5 lutego 2019 roku, a kończy 24 stycznia 2020. Będzie to rok pod znakiem Świni (Dzika), w żywiole Ziemi, a jego kolorem będzie brąz. 

Chiński Nowy Rok niewątpliwie jest najważniejszym świętem w Chinach. Ponieważ związany jest ono z kalendarzem księżycowym, tak jak w przypadku naszej Wielkanocy jest świętem ruchomym. W zależności od właściwych pełni Księżyca, przypada między końcem stycznia, a początkiem lutego. W języku mandaryńskim określa się je jako „Chunjie”, co dosłownie oznacza Święto Wiosny. Tradycyjnie trwa ono piętnaście dni, których ostatecznym akordem jest Święto Latarni, podczas którego domy, ulice, sklepy i restauracje przystroją się czerwonymi lampionami oraz „chwostami szczęścia”.

Przygotowania do Święta Wiosny rozpoczynają się z początkiem ostatniego miesiąca starego roku. W tym czasie można zaobserwować masowe powroty do domów ludności wiejskiej, najliczniejszej grupy pośród ponad 230 milionów robotników wędrownych. Od początku przemian ekonomicznych w ChRL młodzi ludzie z biednych obszarów wiejskich wyjeżdżają do odległych o setki, tysiące kilometrów miast za pracą. Kiedy nie ma ich w domach rodzinnych wszelkie obowiązki domowe oraz wychowywanie dzieci spada na ich rodziców, a często i dziadków. Chiński Nowy Rok jest dla tych wszystkich ludzi świętem szczególnym, ponieważ pozwala raz w roku zasiąść całej rodzinie przy jednym stole, jest okazją spotkania się dzieci z rodzicami, rodziców z córkami i synami, których nie widziało się cały rok.


 

Najważniejszym dniem Święta Wiosny, Chińskiego Nowego Roku, jest wigilia Nowego Roku. Tego dnia cała rodzina przygotowuje wspólnie ulubione dania, z najwykwintniejszych składników, na które na co dzień mało kogo stać. Tradycyjnym zwyczajem związanym ze świętem jest lepienie pierożków Jiaozi, w co angażuje się cała rodzina, a nie rzadko sąsiedzi i bliscy znajomi. Klasyczny farsz Jiaozi przygotowuje się z kapusty i mięsa, ale dziś nie stanowi to reguły, dlatego też nadzienie i kształty pierożków mogą być przeróżne.

W czasie Chińskiego Nowego Roku obdarowuje się bliskich prezentami i czerwonymi kopertami hongbao z pieniędzmi. Pieniądze to życzenie pomyślności w Nowym Roku. Im ich więcej, tym większa spodziewana pomyślność obdarowanego. Noworoczne prezenty to zwykle drogi alkohol, papierosy, cytrusy, słodycze, nowe ubrania i sprzęty domowe. 


Chiński Nowy Rok od zawsze powiązany jest z chińska astrologią i, rzecz jasna, z horoskopami. W przeciwieństwie do astrologii zachodniej, bazującej na szukaniu związków pomiędzy ludzkim losem, a zmianami położenia słońca wobec gwiazd (z miesiąca na miesiąc), Daleki Wschód opracował koncepcję astrologii księżycowej, związanej z rocznym cyklem miesięcy księżycowych. Symbole chińskiego horoskopu (u nas znaki zodiaku) nie są odniesieniem do gwiazdozbiorów jak na Zachodzie, to zwierzęta (wśród nich jedyny baśniowy, nierzeczywisty Smok), które symbolizują zbiory cech, charakterystycznych, według Chińczyków, dla osób rodzących się w określonych okresach księżycowych cyklów. Przyjmuje się, iż to sam Budda odegrał znaczącą mistyczną rolę przy kreowaniu tych figur chińskiego horoskopu. Zwierząt w chińskim horoskopie jest 12, jak „naszych” znaków zodiaku. Ale każdy znak obowiązuje nie przez miesiąc, ale przez cały rok. Na ostateczny charakter każdego ze znaku wpływ mają „żywioły”, których jest 5. Dlatego też pełny cykl chińskiego horoskopu trwa 60 lat. 

Aby określić właściwy znak chińskiego horoskopu odpowiadający danej osobie należy posłużyć się „Czterema Filarami”, którymi są rok, miesiąc, dzień i godzina narodzin, a także „Pięcioma Żywiołami”, a są nimi drewno, ogień, ziemia, metal i woda. Żywioły te stanowią bardzo ważny wyznacznik korzystnych i niekorzystnych tendencji w horoskopie chińskim. Te same znaki (na przykład Koń, Małpa) mogą posiadać skrajnie różne charaktery w połączeniu z różnymi żywiołami (na przykład woda, czy ogień). Niektóre połączenia są tak fatalne (jak Ognisty Koń), że chińscy astrolodzy zalecali unikanie takich okresów dla rodzenia potomków, gdyż takowi mogli być szaleni, groźni nawet dla własnych rodzicieli. 

Poprzedni rok księżycowy na Dalekim Wschodzie (nie tylko w Chinach) przebiegał pod znakiem Psa. Dla Państwa Środka był to dość trudny rok, bowiem obfitował w wiele wydarzeń polityczno-gospodarczych, będących dla Chin poważnym wyzwaniem, ale z drugiej strony miały w jego czasie miejsce zdarzenia dające nadzieję na przyszłość. Do najważniejszych wydarzeń roku Psa 2018 na 2019 zaliczyć można na przykład:
– „Wojnę handlową” ze Stanami Zjednoczonymi, 
– aresztowanie w Kanadzie Meng Wanzhou, dyrektor finansową Huawei a zarazem córkę założyciela tego koncernu, 
– pierwsze międzynarodowe targi importu na Szanghajskiej arenie, 
– ogromny spadek notowań firmy Xiaomi, 
– zatrzymanie przez ABW, dyrektora polskiego oddziału Huawei, 
– lądowanie sondy badawczej Chang’e 4 na „ciemnej stronie Księżyca”. 

Obecny rok, według chińskiego horoskopu, będzie przebiegał pod znakiem Świni w żywiole ziemi. Świnia w kulturze Chińskiej to zwierzę niezwykle inteligentne i towarzyskie. Jej postać symbolizuje dobrobyt oraz rodzinne szczęście. Dlatego też, Święto Wiosny w roku Świni ma dla Chińczyków szczególne znaczenie: rodziny zbierają się w jednym domu, przy jednym stole, aby ucztować wzmacniając dobry omen. 

Osoby urodzone w roku Świni dążą do osiągnięcia celu prostą, bezpośrednią drogą. Nie boją się wyzwań, podobnie jak chińska polityka i biznes, nastawione są na sukces. Dlatego też uważa się, że ten rok będzie w Chinach korzystny tak i w biznesie, jak i w sprawach polityczno-dyplomatycznych, a moc Świni wesprze działania ugodowe między USA, a Chinami, pozwalając zakończyć konflikt handlowy między obydwoma mocarstwami. Świnie chińskiego horoskopu cechują: opanowanie, powaga przeplatana z wyważonym poczuciem humoru, roztropność, wnikliwość i konserwatyzm. Mimo iż, Świnie są skore do ustępstw, lubią, gdy sprawy toczą się po ich myśli. Sprzyjającą Świni porą dnia jest okres pomiędzy godziną 21-szą, a 23-cią, kiedy energia Jin przybiera na sile. Powiada się, że prawdziwe chińskie życie rozkwita po północy, jest to kolejny sprzyjający aspekt dla ulicznych sprzedawców, nocnych barów i restauracji, zwiastujący zwiększone obroty, a więc i profity. W Roku Świni korzystnymi liczbami będą: 1, 3, 8, 16, 18 i 34. Ludziom urodzonym w roku Świnia przypisuje się zdolności zapewniające sukces w takich dziedzinach jak: polityka, biznes, nauka, gastronomia, malarstwo, filozofia i sport. Znanymi osobami urodzonymi w roku Świni są: Bryan Adams, Henry Ford, Ernest Hemingway, Otto von Bismarck, Alfred Hitchcock, Thomas Jefferson, Ronald Regan, Arnold Schwarzenegger.

P.S. Tradycja i nowoczesność – dzisiaj zamiast fizycznej "czerwonej koperty" możemy skorzystać zdedykowanej usługi WeChat. Możemy, pod warunkiem, że sieć nie jest tak obciążona jak wczoraj. Wczoraj ta funkcja nie działała. WeChat zapewne pobił kolejny rekord w ilości transakcji i miliardów juanów przelanych jednego dnia z jednych telefonów na inne telefony.

 

Bibliografia: 
– Tradycje i sztuka kulinarna Chin, Ksawery Burski, wyd. Dialog;
– Horoskop Chiński wyd. Parragon;
– Astrologia Chińska i Księga Przemian I Ching, Catherine Aubier, wyd. Olesiejuk

 

Pokaż więcej

Paweł Załęski

Poeta, kaligraf, miłośnik herbaty i adept Wushu, badacz kultury Chin oraz mniejszości etnicznej Miao okręgu Qiandongnan w prowincji Guizhou.

Powiązane artykuły

Close