Chiny przejmują stery w zarządzaniu sztuczną inteligencją

17 lipca 2026 roku w Szanghaju rozpoczął się Światowy Kongres Sztucznej Inteligencji 2026 (World AI Conference 2026), połączony ze spotkaniem wysokiego szczebla poświęconym globalnemu zarządzaniu tą przełomową technologią. Wydarzenie organizowane pod hasłem „Inteligentni partnerzy, wspólne tworzenie przyszłości”, nie tylko pobiło wszelkie dotychczasowe rekordy frekwencji, ale przede wszystkim wyznaczyło nowy kierunek w międzynarodowych wysiłkach na rzecz uregulowania rozwoju sztucznej inteligencji.

Cztery filary globalnego zarządzania

Tegoroczna edycja kongresu przybrała niespotykaną dotąd skalę, funkcjonując w modelu „trzy lokalizacje, cztery hale wystawowe”. W wydarzeniu wzięło udział ponad 1100 wystawców, którzy zaprezentowali ponad 300 produktów debiutujących na rynkach światowych. Jednak to nie technologiczne nowinki, a polityczne deklaracje stanowiły najważniejszy punkt programu.

Podczas ceremonii otwarcia, w obecności ponad 1500 akademików, ekspertów, liderów biznesu oraz głów państw i szefów rządów, przemówienie programowe wygłosił prezydent Chin, Xi Jinping. W swoim wystąpieniu zatytułowanym „Wspólne budowanie sprawiedliwego i racjonalnego globalnego systemu zarządzania sztuczną inteligencją”, nakreślił on cztery fundamentalne zasady, które powinny kierować międzynarodową współpracą w tej dziedzinie:

Po trzecie, należy zachęcać do inkluzywności i promować wzajemną wymianę doświadczeń między cywilizacjami. Należy kształtować wartości sztucznej inteligencji w oparciu o wspólne wartości całej ludzkości, umiejętnie wykorzystywać technologie sztucznej inteligencji do pogłębiania zrozumienia i tolerancji między różnymi cywilizacjami, promować wymianę doświadczeń i wzajemne uczenie się, a także starannie pielęgnować różnorodny ogród cywilizacji, w którym każda z nich zachowuje swoje piękno, a wszystkie razem tworzą wspólną harmonię.

Po pierwsze, prezydent podkreślił konieczność utrzymania otwartości i dzielenia się zasobami, aby sztuczna inteligencja mogła wspierać transformację tradycyjnych gałęzi przemysłu,rozwój i wzmacnianie nowych gałęzi przemysłu oraz perspektywiczne planowanie przyszłych gałęzi przemysłu, tak aby sztuczna inteligencja wzmacniała potencjał wszystkich sektorów gospodarki.

Po drugie, zwrócił uwagę, iż należy przywiązywać dużą wagę do wszelkiego rodzaju ryzyk związanych ze sztuczną inteligencją, wspierać tworzenie systemów prawnych, monitoringu technicznego, wczesnego ostrzegania o ryzyku oraz reagowania kryzysowego, umacniać podstawy bezpieczeństwa, zapobiegać nadużyciom i niewłaściwemu wykorzystaniu oraz zapewnić, by sztuczna inteligencja pozostawała zawsze pod kontrolą człowieka. Jednocześnie należy wspólnie sprzeciwiać się praktykom polegającym na nadmiernym rozszerzaniu pojęcia bezpieczeństwa narodowego w dziedzinie sztucznej inteligencji oraz przedkładaniu bezpieczeństwa własnego kraju nad bezpieczeństwo innych państw.

Trzecim filarem ma być inkluzywność i wykorzystanie sztucznej inteligencji do pogłębiania zrozumienia między różnymi cywilizacjami. Wartości sztucznej inteligencji powinny być kształtowane w oparciu o wspólne wartości całej ludzkości, technologie sztucznej inteligencji powinny służyć do umiejętnego pogłębiania zrozumienia i tolerancji między różnymi cywilizacjami, które powinny by c pielęgnowane niczym różnorodne ogrody, by każda z cywilizacji zachowywała swoje piękno, a wszystkie razem tworzyły harmonijną całość.

Po czwarte, prezydent Chin opowiedział się za wspólnym działaniem i stworzeniem ram globalnego zarządzania opartych na szerokim konsensusie, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb krajów Globalnego Południa. Należy pomagać tym krajom w budowaniu potencjału, niwelowaniu cyfrowo-inteligentnej przepaści, promowaniu zrównoważonego rozwoju oraz unikaniu tworzenia nowych historycznych niesprawiedliwości w dziedzinie sztucznej inteligencji.

Nowa era instytucjonalna: Powstanie WAICO

Przemówienie Xi Jinpinga nie było jedynie zbiorem teoretycznych postulatów. Towarzyszyły mu konkretne, instytucjonalne działania. Dzień przed oficjalnym otwarciem kongresu, 16 lipca, przedstawiciele 29 państw podpisali w Szanghaju porozumienie o utworzeniu Światowej Organizacji Współpracy w dziedzinie Sztucznej Inteligencji (WAICO).

WAICO, mająca swoją siedzibę w Szanghaju, będzie funkcjonować jako niezależna, międzyrządowa organizacja międzynarodowa. Wśród członków-założycieli znalazły się państwa z różnych kontynentów, w tym Rosja, Kazachstan, Indonezja, Brazylia, a także 10 krajów afrykańskich i 12 azjatyckich. Podpisanie porozumienia, w którym wziął udział m.in. chiński minister spraw zagranicznych Wang Yi oraz sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres, stanowi wyraźny sygnał, że Chiny budują alternatywny, wielobiegunowy model zarządzania nowymi technologiami, odpowiadający na potrzeby państw rozwijających się.

Konkretne wsparcie dla globalnego Południa

Podczas kongresu Chiny zaprezentowały dane dotyczące własnego rynku. Skala kluczowych gałęzi gospodarki opartej na sztucznej inteligencji w Państwie Środka przekroczyła już barierę 1 biliona juanów, a „chińska inteligentna produkcja” staje się głównym motorem modernizacji kraju. Jednocześnie Pekin stara się pozycjonować jako odpowiedzialne mocarstwo, gotowe dzielić się swoimi osiągnięciami.

Aby wesprzeć globalny rozwój sztucznej inteligencji, Chiny zadeklarowały realizację szeroko zakrojonego programu pomocowego na najbliższe pięć lat. Obejmuje on udostępnienie 5000 miejsc na specjalistyczne szkolenia dla ekspertów z krajów rozwijających się.

Ponadto planowane jest utworzenie międzynarodowych centrów współpracy w zakresie zastosowań sztucznej inteligencji dla kluczowych organizacji regionalnych, takich jak ASEAN, Liga Arabska, Unia Afrykańska czy kraje BRICS. Kolejnym praktycznym krokiem będzie wsparcie we wdrażaniu chińskiego systemu inteligentnego ostrzegania meteorologicznego „Mazu” w 30 państwach partnerskich.

Obecni na kongresie przywódcy, w tym prezydent Kazachstanu Kasym-Żomart Tokajew oraz premierzy Kambodży i Tajlandii, z uznaniem odnieśli się do chińskich inicjatyw. Wspólne stanowisko uczestników, wyrażone również w oficjalnym „Oświadczeniu przewodniczących”, podkreśla, że szanse i wyzwania związane ze sztuczną inteligencją wykraczają poza granice państwowe. Utworzenie WAICO oraz chińskie propozycje współpracy stanowią ważny krok w kierunku zapewnienia, że rewolucja technologiczna przyniesie sprawiedliwe korzyści wszystkim państwom, nie pogłębiając przy tym istniejącej już globalnej przepaści cyfrowej.

Źródła:

• Rządowy portal internetowy Chińskiej Republiki Ludowej (gov.cn), oficjalne komunikaty z 16-17 lipca 2026.
• Relacje z ceremonii otwarcia i przemówienia programowego transmitowane przez telewizję CCTV, lipiec 2026.
• Doniesienia prasowe portalu People’s Daily (people.com.cn) dotyczące Światowego Kongresu Sztucznej Inteligencji 2026.

Autor: 梁安基 Andrzej Z. Liang, 上海 Shanghai, 中国 Chiny

e-mail: azliang@chinamail.com

Redakcja: Leszek B. Ślazyk

© www.chiny24.com