ILRS, czyli Międzynarodowa Księżycowa Stacja Badawcza

dr Ewa Fronczak 07-08-2025

0 1 024

Cztery lata temu na konferencji Global Space Exploration (GLEX) w Sankt Petersburgu Chińczycy i Rosjanie po raz pierwszy ujawnili wspólne plany budowy Międzynarodowej Księżycowej Stacji Badawczej (ILRS). Stacja ta będzie połączona ze stacją orbitalną i naziemną, a także z naziemnymi obiektami takimi jak siedziby głównych projektów naukowych. Podwaliny ILRS zostaną położone przez chińską misję Chang’e-8 w 2028 roku, która będzie pierwszą chińską załogową wyprawą uwieńczoną lądowaniem na powierzchni Księżyca. Jest to przełomowy projekt – żaden inny kraj, na dzień dzisiejszy, nie posiada takiej stacji, ani nie ogłosił planów jej budowy.

ILRS: Pierwszy krok ku głębiom kosmosu

Jak poinformował Wu Weiren, główny projektant chińskiego programu eksploracji Księżyca, Srebrny Glob to jedynie punkt wyjścia, a Międzynarodowa Księżycowa Stacja Badawcza stanowić będzie platformę dla długoterminowych badań naukowych, pracy i zamieszkania, torując drogę do przyszłej eksploracji głębokiego kosmosu przez człowieka. Będzie ona służyć jako rezerwuar technologii, materiałów i intelektu, przygotowując Chiny do przyszłych misji na Marsa i inne odległe miejsca w kosmosie.

Plan budowy stacji w czasie

Budowa stacji ma przebiegać w kilku etapach.

Pierwszy etap (do 2035 roku) – rozpoznawczy – obejmie zbieranie danych i utworzenie kompleksowych obiektów naukowych z podstawowymi funkcjami i niezbędnymi elementami pomocniczymi wokół południowego bieguna Księżyca.
Drugi etap (od 2035 do 2045 roku) zakłada budowę dobrze wyposażonego i stabilnego obiektu o znacznej skali.
Ostatnia faza (po 2036) – wykorzystania – oznacza początek regularnych załogowych misji księżycowych. W ich ramach stworzone zostaną na Księżycu infrastruktury takie jak telekomunikacyjna czy energetyczna, stanowiące zaplecze rozwijanej, stale zamieszkiwanej placówki.

Dokładna lokalizacja ILRS nie została jeszcze ustalona. Mówi się o kraterze Aristarchus i wzgórzach Marius w północno-zachodniej części widocznej strony Księżyca oraz kraterze Amundsena w pobliżu południowego bieguna.

ILRS: Współpraca międzynarodowa

Chińczycy nie ukrywają, że są chętni i otwarci na międzynarodową współpracę. 23 kwietnia tego roku, podczas posiedzenia Podkomisji Naukowo-Technicznej Komitetu Narodów Zjednoczonych ds. Pokojowego Wykorzystania Przestrzeni Kosmicznej (COPUOS), oficjalnie zaprosili innych międzynarodowych partnerów do współtworzenia tego ambitnego projektu.

„Jesteśmy otwarci i chętnie przyjmiemy współpracę międzynarodową ze strony wszystkich krajów, w tym krajów Globalnego Południa, rozwijających się krajów BRICS, a także krajów zachodnich”

– ogłosił wspomniany już Wu Weiren.

Do tej pory wolę współpracy zadeklarowało 10 krajów: Wenezuela, Białoruś, Pakistan, Azerbejdżan, Republika Południowej Afryki, Egipt, Nikaragua, Tajlandia, Serbia i Kazachstan. Niestety, rosyjska inwazja na Ukrainę najwyraźniej położyła kres perspektywom zaangażowania Zachodu w projekt ILRS, przynajmniej na ten moment. Europejska Agencja Kosmiczna oświadczyła, że nie zaangażuje się w projekt ze względu na udział w nim Rosji.

Elektrownia jądrowa na Księżycu

Sama budowa IRLS to nie koniec rewelacji – Rosja i Chiny planują budowę elektrowni jądrowej na Księżycu do 2036 roku. Będzie to główne źródło energii dla stacji. Wszystko zatem wskazuje na to, że możemy mieć do czynienia z początkiem jądrowej energii kosmicznej (!), a co najważniejsze, zajmują się tym kraje o wieloletnim doświadczeniu w tego typu technologiach.

Jurij Borisow, szef rosyjskiej agencji kosmicznej Roskosmos, poinformował, że zainstalowanie bloku energetycznego na powierzchni Księżyca wydaje się niezbędne, ponieważ panele słoneczne nie będą w stanie zapewnić wystarczającej energii elektrycznej do zasilania przyszłych osad księżycowych (!). „To bardzo poważne wyzwanie… powinno zostać przeprowadzone w trybie automatycznym, bez udziału ludzi,” dodał Borisow.

Kto pierwszy?

Jak widać, rywalizacja USA-Chiny toczy się pełną parą, nie tylko na lądzie i wodzie, ale także w kosmosie. Obie strony zdają się doskonale wiedzieć o co toczy się gra – przestrzeń kosmiczna to nowa, nieodkryta jeszcze domena walki. Przewagi jakie daje jej eksploracja, cywilne jak i militarne, są nieocenione i żadna ze stron nie zamierza tu skapitulować, z pewnością nie w najbliższej dekadzie.

Źródła: