Zmierzch dominacji dolara? Banki centralne masowo kupują złoto w ucieczce przed „zielonymi”

Globalny system finansowy przechodzi właśnie przez bezprecedensową transformację, która może na zawsze zmienić układ sił w światowej gospodarce. Z najnowszego badania World Gold Council (WGC), opublikowanego w połowie czerwca 2026 roku, wyłania się obraz rosnącej nieufności wobec amerykańskiego dolara. Aż 84 procent ankietowanych przedstawicieli banków centralnych spodziewa się, że udział złota w ich całkowitych rezerwach wzrośnie w ciągu najbliższych pięciu lat.
To znaczący skok w porównaniu do 76 procent odnotowanych w roku poprzednim. Jednocześnie 74 procent respondentów przewiduje umiarkowany lub znaczny spadek udziału amerykańskiej waluty w globalnych rezerwach. Te liczby to nie tylko statystyka, to dowód na przyspieszający proces de-dolaryzacji.
Banki centralne nie poprzestają wyłącznie na deklaracjach, lecz aktywnie zmieniają strukturę swoich portfeli. Według danych WGC, w ciągu ostatnich czterech lat instytucje te akumulowały średnio 1000 ton złota rocznie, co stanowi dwukrotność średniej z poprzedniej dekady. Aż 45 procent badanych banków planuje dalsze zwiększanie rezerw kruszcu w ciągu najbliższych dwunastu miesięcy, mimo że jego ceny oscylują wokół rekordowych poziomów przekraczających 5000 dolarów za uncję. Ten pęd do fizycznego pieniądza napędzany jest przez trzy główne czynniki:
- chęć dywersyfikacji rezerw,
- obawy przed sankcjami gospodarczymi (złoto, w przeciwieństwie do dolara, jest aktywem neutralnym) oraz
- potrzebę zabezpieczenia przed globalną spiralą długu.
Strategia Pekinu w nowej architekturze finansowej
W awangardzie tego finansowego przewrotu stoją państwa grupy BRICS, ze szczególnym uwzględnieniem Chin. Obecnie kraje te posiadają łącznie od 20 do 27 procent światowych oficjalnych rezerw złota. Chiński bank centralny (PBOC) systematycznie i po cichu przebudowuje swoje zasoby. Według oficjalnych danych, Chiny zgromadziły już 2279 ton kruszcu, dodając w ostatnich latach kolejne 225 ton do swojego skarbca. Choć złoto wciąż stanowi zaledwie około 8 procent całkowitych chińskich rezerw (przy około 25 procentach w dolarach), to kierunek zmian jest jednoznaczny i strategiczny.
Działania Pekinu wpisują się w szerszą strategię uniezależniania się od zachodniego systemu finansowego, zdominowanego przez Stany Zjednoczone. Złoto służy Chinom nie tylko jako tradycyjna bezpieczna przystań, ale również jako fundamentalny element w procesie internacjonalizacji juana. W perspektywie długoterminowej, solidne oparcie waluty w rezerwach złota ma budować zaufanie partnerów handlowych do rozliczeń w renminbi, omijając amerykańskie instytucje rozliczeniowe. Eksperci zauważają, że państwa BRICS, inspirowane przez Chiny, przez ostatnie dwie dekady systematycznie przekształcały rynek złota, zmieniając go z zachodniego instrumentu finansowego w geopolityczne narzędzie rynków wschodzących.
Koniec ery hegemonii
Proces odchodzenia od dolara nie nastąpi z dnia na dzień, jednak jego udział w globalnych rezerwach walutowych konsekwentnie spada od 2015 roku. Jeśli włączyć złoto do oficjalnych statystyk jako pełnoprawny element rezerw walutowych, spadek dominacji “zielonych” staje się bardzo wyraźny. Obecna sytuacja geopolityczna, w tym częste wykorzystywanie przez USA sankcji finansowych jako narzędzia polityki zagranicznej, jedynie przyspiesza ten trend. Banki centralne na całym świecie, obserwując losy rezerw krajów objętych restrykcjami, wyciągają wnioski i szukają bezpiecznych alternatyw.
Złoto, pozbawione ryzyka politycznego i niezależne od decyzji jakiegokolwiek rządu, idealnie wpisuje się w tę nową rzeczywistość. Masowe zakupy kruszcu przez instytucje państwowe to wyraźny sygnał, że świat wkracza w erę wielobiegunowego systemu finansowego. W tym nowym układzie sił, rola dolara jako absolutnego hegemona powoli, lecz nieubłaganie dobiega końca, ustępując miejsca bardziej zdywersyfikowanej architekturze, w której stare, dobre złoto ponownie odgrywa kluczową rolę.
Źródła:
- Nikkei Asia: “Central banks expect their gold reserves to rise as de-dollarization continues”, 16.06.2026, https://asia.nikkei.com/business/markets/commodities/central-banks-expect-their-gold-reserves-to-rise-as-de-dollarization-continues
- Beijing Review: “The golden reshaping”, 11.02.2026, https://www.bjreview.com/Opinion/Voice/202602/t20260211_800430276.html
- World Gold Council (WGC ): “Central Bank Gold Reserves Survey 2026”, 16.06.2026, https://www.gold.org/goldhub/research/central-bank-gold-reserves-survey-2026
Leszek B. Ślazyk
e-mail: kontakt@chiny24.com
© www.chiny24.com




