Chiny pozyskują rakietę wielokrotnego użytku. Nowatorskie przełamanie monopolu USA
Chiny pomyślnie odzyskały pierwszy stopień rakiety nośnej Long March 10B po jej dziewiczym locie orbitalnym. Sukces ten czyni chińską państwową korporację CASC trzecim podmiotem na świecie, który opanował technologię wielokrotnego użytku rakiet klasy orbitalnej. Zastosowana metoda “morskiej sieci” wyróżnia się na tle rozwiązań amerykańskich, otwierając Pekinowi drogę do szybszej rozbudowy konstelacji satelitarnych oraz załogowych misji księżycowych.
10 lipca 2026 roku z kosmodromu Wenchang na wyspie Hajnan wystartowała nowa rakieta nośna Long March 10B (Chang Zheng 10B). Mierząca 63,6 metra wysokości i 5 metrów średnicy konstrukcja wyniosła na orbitę ładunek oznaczony jako CX-26. Rakieta jest w stanie dostarczyć około 16 ton ładunku na niską orbitę okołoziemską (LEO), co plasuje ją w segmencie nośników średniego udźwigu.
Kluczowym elementem misji nie było jednak samo wyniesienie ładunku, lecz to, co nastąpiło około 10 minut po starcie. Pierwszy stopień rakiety, napędzany siedmioma silnikami YF-100K na naftę i ciekły tlen, powrócił w sposób kontrolowany na Ziemię.
Innowacyjna metoda odzysku: “morska sieć”
W odróżnieniu od firmy SpaceX, która odzyskuje swoje rakiety Falcon 9 lądując nimi na wysuwanych nogach na autonomicznych barkach, oraz systemu chwytania gigantycznego Starshipa przez ramiona wieży startowej, Chiny zdecydowały się na hybrydowe rozwiązanie.
Pierwszy stopień Long March 10B został odzyskany na Morzu Południowochińskim przy użyciu specjalistycznego statku “Linghangzhe” (Nawigator). Jednostka ta jest wyposażona w rozbudowaną ramę, na której rozpięto system elastycznych kabli tworzących sieć. Rakieta precyzyjnie naprowadziła się na statek, a po wyłączeniu silników hamujących została przechwycona przez sieć, zawisając w powietrzu bez fizycznego kontaktu pokładem.
Przedstawiciele China Aerospace Science and Technology Corporation (CASC) podkreślają, że takie rozwiązanie niesie ze sobą istotne korzyści inżynieryjne. Brak konieczności montowania ciężkich nóg do lądowania pozwala na zwiększenie masy użytecznej ładunku wynoszonego na orbitę. Ponadto, lądowanie na statku umieszczonym na trajektorii lotu (downrange) redukuje ilość paliwa, jaką rakieta musi zachować na manewry powrotne.
Strategiczne znaczenie wielokrotnego użytku
Sukces misji Long March 10B sprawia, że Chiny dołączają do elitarnego grona państw dysponujących sprawdzoną technologią rakiet wielokrotnego użytku. Dotychczas rynek ten był zdominowany przez amerykańskie przedsiębiorstwa: SpaceX (Falcon 9, Starship) oraz Blue Origin (New Glenn).
Zdolność do wielokrotnego wykorzystania pierwszego stopnia rakiety drastycznie obniża koszty misji i pozwala na zwiększenie częstotliwości startów. Jest to kluczowe dla realizacji chińskich planów budowy własnego kosmicznego Internetu i rozbudowy konstelacji satelitarnych, które mają stanowić konkurencję dla amerykańskiego systemu Starlink.
Amerykańscy analitycy wojskowi od dawna zwracali uwagę na ten aspekt chińskiego programu kosmicznego. Przedstawiciele US Space Force otwarcie przyznają, że opanowanie przez Chiny technologii rakiet wielokrotnego użytku pozwoli im na szybsze i tańsze wynoszenie na orbitę zaawansowanych systemów komunikacyjnych i rozpoznawczych, co zniweluje dotychczasową przewagę logistyczną Stanów Zjednoczonych w przestrzeni kosmicznej.
Krok w stronę Księżyca
Long March 10B nie jest odizolowanym projektem, lecz częścią szerszej architektury nośnej, ściśle powiązanej z chińskim planem podboju kosmosu i eksploracji Księżyca.
Pierwszy stopień odzyskany podczas lipcowej misji jest identyczny z tym, który zostanie zastosowany w rakiecie Long March 10A – pojeździe przeznaczonym do wynoszenia nowej generacji załogowych statków kosmicznych Mengzhou. Docelowo, najcięższa konfiguracja tej rodziny, znana jako Long March 10, będzie wykorzystywać trzy połączone, wielokrotnie użytkowane pierwsze stopnie. To właśnie ta superciężka rakieta ma stanowić fundament chińskiego programu załogowego, którego celem jest lądowanie tajkonautów na powierzchni Srebrnego Globu przed 2030 rokiem.
Sukces Long March 10B stanowi wyraźny sygnał, że chiński sektor kosmiczny nie tylko uważnie analizuje osiągnięcia amerykańskich konkurentów, ale potrafi skutecznie adaptować i modyfikować te rozwiązania do własnych potrzeb strategicznych.
Leszek B. Ślazyk
e-mail: kontakt@chiny24.com
© www.chiny24.com
